Bağırsaklarınızın Sıhhatliği Olduğunu Böyle Anlarsınız

Sıhhatli bir bedenin göstergelerinden biri olan boşaltım sistemi hakkında yazıp çizmenin pek seçim edilmediği hepimizin bilindiği üzereyi. Mevzu pek iç açıcı olmasa da, boşaltım gereksinimimizi gidermeyi soluk alıp vermek kadar natürel bir olgu olarak kabul edip, hakkında görüşebilmek gerekiyor. Bu sebeple, siz Uplifers okurları için dışkı hakkında öğrenilmesi gerekenleri derledik, bunu yaparken de tuvalete çıkmak, lüzum gidermek gibi yüklemler kullanmaya dikkat ettik.

Tuvalete çıkmada “klasik” vakit nedir?

Tuvalete gitme sıklığı ve hatta dışkının renk, biçim ve kokusu hakkında tek bir “klasik” tanımlamak mevzubahisi değil. Boşaltım sisteminin çalışma biçimi bireyden şahsa değişebilir, dolayısıyla her fert için klasik olan değişiktir. Misalin, her gün en az bir defa tuvalete çıkmanın beden için kesinlikle zorunlu olduğu bilgisi, doktorlar tarafından doğru kabul edilmiyor. Hayat stili ve beslenme biçimine bağlı olarak, kimi insanlar üç günde bire varan seyreklikte tuvalete çıkabiliyorlar. Bu, sıhhatli olmadıkları anlamına gelmiyor.

New York Üniversitesi’nden gastroenteroloji uzmanı Dr. Sophie Balzora: “Rastgele bir sindirim problemi yaşanmıyorsa, şahsın günde üçten üç günde bire varan sıklıkta tuvalete çıkması klasik sayılabilir” diyor. Balzora ayrıca, ne yediğimiz kadar egzersiz ve uyku ölçüyü, su tüketimi, hormonal metamorfozlar ve kullanılan ilaçlar gibi pek çok etmenin de kısa ya da uzun vadeli boşaltım sistemi farklılıklarına neden olabileceğini söylüyor.

Bağırsak hareketleri için medikal rehber

Sıhhatli bir ferdin tuvalete çıkma sıklığından ziyade, dışkı tipine bakarak değerlendirilmesi gerekiyor. Bağırsak hareketleri ile alakalı olarak tıp camiasında kabul gören Bristol skalası 7 farklı dışkı tipini listeliyor ve bunların ne anlama geldiğine söylüyor. Bu tabloya göre Tip 3 ya da Tip 4 dışkı, her şeyin yolunda olduğunun göstergesi. Tip 1 ve 2 ise, kabızlık göstergesi.

Kabızlığın pek çok nedeni var; ancak en sık görülen nedenler olan lifli gıdaları az harcamak, yüksek oranda işlenmiş şeker yemek ya da tuvalete gitmeyi geciktirmek gibi, şahsın idareyebileceği gidişatlar. Dolayısıyla harcadığınız zeytinyağı ölçüsünü artırmak gibi ufak farklılıklar bile boşaltım sisteminin muntazam çalışmasını sağlayabiliyor. Uzun süren kabızlık gidişatlarında ise bir doktora müracaat etilmesi, en ehemmiyetlisi de doktor teklifi olmadan müshil içerikli ilaçların kullanılmaması gerekiyor. Çünkü bu ilaçlar gıdaların sindirim sisteminden daha süratli geçmesine ve bu sebeple vitamin ve minerallerin bütün emilememesine neden olabiliyor.

Bristol skalasındaki son iki tip ise ishali işaret ediyor. İshal, lüzum giderme sıklığının aniden çoğalması ve devamlı bir bağırsak sızısı biçiminde kendini gösteriyor. Kabızlık gibi ishalin de sebepleri oldukça fazla: Tıpkı kabızlık gibi lifli yiyecek noksanlığı ishale neden olabiliyor. Kalın bağırsakta yeni bakterilerin üremesi, çok yağlı yiyecekler harcamak, sindirim sistemindeki meseleler ya da kronik stres ya da endişe bozukluğunun beyin-bağırsak bağlantıyı sayesinde ishal yaratması değişik muhtemel nedenler arasında sayılabilir.

Renklere dikkat!

Doktorler dışkının renginin hazmedilen son gıdalara büyük oranda bağlı olduğu mevzusunda hemfikir. Yeşillikler, kırmızı meyveler, suni besin boyası ve bazı ilaçlar renk başkalaşımına neden olabiliyor. Bazı gidişatlarda ise renk metamorfozu, risk çanlarının çaldığı anlamına gelebiliyor.

  • Siyaha yakın: Eğer ilaç kullanmamış ve ehemmiyetli bir beslenme biçimi farklılığına gitmemişseniz, dışkının siyaha yakın bir renk alması bedende demir seviyesinin yükseldiğine işaret olabileceği gibi, ülser ya da sindirim borusunda bir kanama anlamına gelebilir.
  • Beyaz: Soluk, kil rengi dışkı karaciğerin yeterli safra üretmemesi ya da safranın sindirim sistemine erişememesi gibi meselelerden kaynaklanabilir. Bu vaziyet hepatit ya da siroz gibi karaciğer rahatsızlıklarında sıkça görülür.
  • Kırmızı: Dışkıda kırmızı renk insanları korkutur, ancak beslenme uzmanları bunun yeniden yediklerinizden kaynaklanabileceğini andırdırıyor. Betacyanin kapsayan pancar gibi gıdalar, domates ya da kızılcık gibi gıdaları yediyseniz, evham etmenize gerek yok. Ancak bu gidişatın beslenmenizden kaynaklanmadığını düşünüyorsanız kesinlikle hekime gitmelisiniz.
  • Sarı: Sarı ve hafif dışkı, yağların sindirimi mevzusunda mesele yaşadığınız anlamına gelebilir.
  • Yeşil: Kırmızı gibi yeşil renk de yediklerinize doğrudan bağlıdır. Ancak diyetinizde bir farklılık olmadığından eminseniz, yeşil bir enfeksiyon bulgusu olabilir.

Netice olarak, beslenme stilinizde farklılık yapmadığınız halde kabızlık, ishal gibi boşaltım sistemi meseleleri yaşıyorsanız, bir doktora görünmenizi güçle öneriyoruz.

Bir cevap yazın