Bir Hayli insan hasarlı olduğunu düşünüyor, biz de hemfikiriz

Öncelikle parmaklarımızı kütlettiğimizde, asılda ne oluyor?

Kolayca anlatırsak; eklem, iki kemiğin birleştiği yer ve eklem kapsülü akışkanla dolu. Eklemlerimizi her kütlettiğimizde kemikler arasındaki boşluk genişliyor. Eklem akışkanı kemikler arasındaki boşluğu doldurmada noksan kalıyor, içerideki tazyik düşüyor ve gazla dolu bir kabarcık oluşuyor. Dinlediğimiz ses ise bu kabarcık kırıldığında çıkan küt sesi.

Parmak çıtlatmanın hasarlı olduğunu iddia eden çalışmalar olmasına karşın eklemlerde muhakkak bir hafifleme sağladığı için bu gidişat bir hayli insan için alışkanlık haline gelmiş durumda.

Eklem kütletmek, parmak kütletmek ya da parmak çıtlatmak nasıl adlandırmak isterseniz o bölgedeki gerilimi gevşetmek için sıklıkla yapılan bir harekettir. Ancak, muhtelif çalışmalar parmak çıtlatmanın hasarlı olduğunu işaret ediyor. Bu yazımızda, neden böyle bir neticeye varıldığını ve çıtlatma sesi çıktığında eklemlerinizde neler olduğunu bulabilirsiniz.

Parmaklarınız neden “çıtlar”?

Parmaklarınızı, el ve ayak bileklerinizi ya da bedeninizin rastgele bir kısmını çıtlattığınız zaman dinlediğiniz bu ses eklemlerde bulunan akışkanın içindeki baloncukların patlaması neticeyi oluşur.

Eklemlerin kemikleri birleştiren noktalar olduğunu ve ince bir katman halinde “sinoviyal” akışkanla kaplı olduğunu da unutmamak gerekir. Misalin, bir parmak eklemini çıtlattığınızda, kütlettiğinizde ya da esnettiğinizde eklem uçları birbirinden ayrılır.

Eklemlerinizi saran kapsül esner ve genişler, böylece buradaki baskı eksilir. Bu gidişat reelleştiğinde ise sinoviyal akışkanının içindeki çözünen gazlar baloncuk oluşmasına neden olur. Ardından baloncuklar mevzubahisi olan çıtlama sesini çıkartarak ‘patlar’.

Bu gazların sinoviyal akışkanın içinde erimesi için yarım saate lüzumları vardır. Bu sebeple bir eklemi kütletip ‘çıtlama’ sesini dinledikten sonra yarım saatlik müddet süresince bunu yinelememenizi nasihat ederiz. Sıklıkla karşılaşılan bu alışkanlığın tehlikelerinin tanımlanmasıyla alakalı yapılmış çok fazla bilimsel çalışma olmadığını da belirtmek gerekir.

Ancak, parmaklarını sıklıkla çıtlatan değişik insanların artrit ya da osteoartrit gibi eklem rahatsızlıklarıyla karşılaşıp karşılaşmadıklarını inceleme etme emeliyle muhtelif teşebbüslerde bulunuldu.

Yapılan çalışmalar neticesinde parmaklarda yumuşak doku yaralanması ve bir nesneyi yakalamada güçlük sürükleme gibi deformasyon bulguları oluştuğu keşfedildi. Bu vaziyetin eklem bağlarının kezlerce ve süratlice esnemesi ve kasılması ile alakalı olduğu düşünülüyor.

Mevzuyla alakalı temel olan şey şu ki, parmaklarınızı çıtlatmak eklemlerde hareket marifetinde çoğalışa ve bir hafifleme hissi oluşmasına neden oluyor. Bu sebeple de bir hayli insan çıtlatmayı günlük bir alışkanlık haline getiriyor. Öteki yandan bazıları ise emeli eklemleri gevşetmek için kemikleri “tertip etmek” ya da “sıraya dizmek” olan Kiropraktör uzmanına müracaat etiyor. Bu rehabilitasyon usulünü uygulayanlar sızılarının eksilmesi ve adalelerinin yumuşamasıyla beraber kendilerini rahatlamış ve gevşemiş sezdiklerini belirtiyorlar.

Parmak çıtlatmak adalelerin zayıflamasına neden olur

Bazı tahlilcilere göre eklemlerinizi kütletmenin, özellikle de parmaklarınızı çıtlatmanın başlıca neticeyi adalelerdeki zayıflamadır. Ancak bunun fiziksel olarak çok faal olmayan insanların sıklıkla karşılaştığı bir gidişat olduğunu unutmayın, zira noksan etkinlikten dolayı gün içinde eklem ve adaleler yalnızca çıtlatma neticeyi esner.

Hareketsizlik adale yapısının eforsuzlaşmasına neden olur, böylece adaleler aşınmışlık ve bitkinlik hissi verir. Ve bu biçimde kısır döngü başlar, bir birey eklemlerini gevşetmek için parmaklarını çıtlattıktan kısa müddet sonra bunu tekerrür yapma gereği duyar.

Bu hareket sıklıkla yapılarak sızı ve kasılmalar eksiltilmek istenir ancak eklemler için natürel olmayan, ters ve uygunsuz bir hareket olduğunun da ustan çıkarılmaması gerekir. Adaleleri rahatlattığı güzergahındaki yaygın inanışın tersine, kemikler arasındaki eskimeyi yasaklayan natürel bir kayganlaştırıcı olan sinoviyal akışkanının kaybına neden olur.

Bu yalnızca eklem sıhhatinizin bozulmasına yol açmakla kalmayıp kemiklerinizin eskimesine ya da kırılmasına dahi neden olabilir. Karşılaşabileceğiniz öteki neticeler ise sertlik, problemli bölgede deformasyon, yalnızca dinlendikten sonra geçen besbelli ağrılardır.

Bu problemlerin en sık görüldüğü grup 40 yaş üstü erişkinlerdir. Eklemleri kütletme neticeyi ortaya çıkan rahatsızlıklar en çok el parmaklar ve bilekler ve boyun bölgesinde gözlemlenir. Bu problemleri yasaklamanın en iyi yolu yaşınızı ve fiziksel gidişatınızı da göz önüne alarak egzersiz yapmaktır. Yürüyüş ve yüzme en çok nasihat edilen egzersizlerdir.

Kaslarınızı kuvvetlendiren ve elastiklik kazandıran egzersizleri de yapmanız şiddetle nasihat edilir, zira böylece eklemlerinize hasar vermeden ve zorlamadan her türlü hareketi yapabilecek dayanıklılığı kazanırsınız.

Otuzlu yaşları geçtikten sonra eklem dokuları elastikliklerini kaybetmeye başlarlar, bu sebeple fiziksel hareketsizlik ya da bilgisayar ve televizyon karşısında uzun müddet hareketsiz kalmak gibi hasarlı alışkanlıklardan kurtulmak daha ehemmiyetli hale gelir.

Parmaklarınızı çıtlatmak artrite neden olur mu?

Bir Hayli insan parmakları çıtlatmanın ya da eklemleri esnetmenin artrite neden olup olmadığını merak ediyor. Yazımızda daha evvel de belirttiğimiz gibi, şayet bu seneler süresince devam eden günlük bir alışkanlık haline kazançsa teorik olarak kıkırdaklarınıza hasar verebileceği doğrudur.

Bu mevzuyla alakalı öğrenilen en iyi çalışma, sol elindeki parmaklarını 60 sene süresince günde iki kere çıtlatıp sağ elindekilere ise hiç değmeyen Dr. Donald Unger tarafından yapılmıştır. Çalışma sırasında parmaklarını her sene araştıran Dr. Unger, iki elinde de hiçbir deformasyon bulgusuyla karşılaşmadı.

Bir öteki çalışma da ise Los Angeles’taki bir huzurevinde bulunan yaşlı 30 insan üzerinde yapıldı. Bu çalışmada yaşamları süresince parmaklarını çıtlatan şahısların osteoartrit meseleyi yaşamadıkları gözlemlendi.

Üçüncü çalışma ise Detroit’te 45 yaşındaki erişkin insanlar üzerinde yapıldı. Bu çalışma sırasında esas problemin parmaklardaki kavrama hünerindeki düşüş olduğu ve katılanların %80’inden aşırısının parmaklarında kabarıklık oluştuğu keşfedildi.

Bu sebeple parmaklarınızı sürekli çıtlatmanızı nasihat etmiyoruz. Ancak yeniden de ara sıra eklemlerdeki kasılmayı eksiltmek için yapmak o kadar da kötü bir şeymiş gibi görünmüyor.

Umarız parmakları çıtlatmakla alakalı sıklıkla karşılaşılan suallerin yanıtlarını vermişizdir. Okuduğunuz için teşekkürler!

Kaynak

Bir cevap yazın