Çölyak Nasıl Geçer Rehabilitasyonu Nasıl Olur?

Çölyak nasıl geçer? Hastalığı olan şahıs için yaşam boyu glütensiz bir diyet uygulaması çölyak hastalığını rejisörün tek yoludur. Buğdayın yanı sıra, glüteni kapsayan yiyecekler şunları kapsar:

  • Arpa
  • Bulgur
  • Makarna
  • Nişasta
  • Malt
  • Çavdar
  • İrmik
  • Kavuzlu buğday bir buğday şekli
  • Tritikale

Doktorunuz size sağlıklı ve glütensiz bir perhiz hazırlamanıza takviyeci olabilecek bir diyetisyene yönlendirir. 1

Glüteni diyetinizden çıkardıktan sonra, ince bağırsağınızdaki iltihaplanma çoklukla birkaç hafta içinde azalmaya başlar, sonraki günlerde daha iyi hissetmeye başlarsınız. Villusların yine büyümesi birkaç aydan birkaç seneye kadar sürebilir. İnce bağırsakta iyileşme, çocuklarda yetişkinlerden daha hızlı gerçekleşme eğilimindedir.

Şayet hata sonucu glüten içeren bir ürün yerseniz, karın ağrısı ve ishal yaşayabilirsiniz. Kimi insanlar, glüten yedikten sonra rastgele bir belirti veya semptom yaşamamaktadır; ancak bu glütenin zarar veren olmadığı mananına gelmez. Tükettiğiniz çok az miktarda glüten dahi, belirti veya semptomlar olup olmamasına bakılmaksızın zararlı olabilir. 2

Saklı glüten içeren gıdalar, ilaçlar ve gıda dışı ürünler de çölyak hastalığını tetikleyicilere dahil olabilir:

  • Değiştirilmiş gıda nişastası, savunucular ve gıda stabilizatörleri
  • Reçeteyle satılan ve tezgâh üstü ilaçlar
  • Vitamin ve mineral destekleri
  • Bitkisel ve besleyici destekler
  • Rujlar
  • Diş macunu ve gargaralar
  • Zarf ve damga tutkalı
  • Oyun hamuru 3

Vitamin ve Mineral Destekleri

Beslenme yetersizlikleri şiddetli ise, doktorunuz veya diyetisyeniniz size vitamin ve mineral desteklerini almayı önerebilir. Vücudunuzdaki eksik vitamin ve mineralleri desteklemek için şu destekler verilebilir:

  • Kalsiyum
  • Folat
  • Demir
  • B-12 vitamini
  • D vitamini
  • K vitamini
  • Çinko

Vitaminler ve destekler çoğunlukla hap olarak alınmaktadır. Sindirim sisteminiz vitaminlerin emilmesini güçleştiriyorsa doktorunuz enjeksiyon yapabilir. Vitaminlerin ve desteklerin de glütensiz olduğundan emin olmalısınız. 4

Doktor Kontrolü

Çölyak hastalığınız varsa, glütensiz perhizin belirtilerinizi yatıştığından emin olmak için doktorunuzla bağlantı halinde olun. Vücudun reaksiyonunu izlemek için kan testleri uygulanacaktır. Çölyak hastalığını tespit faktörün bir yolu denilen bu testlerin neticeleri 6 ile 12 ay süresince glütensiz bir perhiz uygulandıysa şayet çoğunlukla negatif olur. Test neticeleri pozitif çıkarsa, doktorunuz sebebini bulmaya çalışabilir. Bunun en yaygın nedeni glüten içeren gıdalar tüketmiş olmanızdır.

Belirtileriniz devam ederse veya belirtileriniz tekrar ederse, iyileşmenin gerçekleştiğinden emin olmak için biyopsi ile takip endoskopisine ihtiyacınız olabilir. Genellikle yetişkinler, takip testlerine daha fazla ihtiyacı duyarlar, ancak çocuklar için de ihtiyaç duyulan olabilir. Bazen çölyak hastalığı erken bir yaşta teşhis edildiyse iyileşme genellikle oldukça yavaş ve belirsiz olduğu için doktor tarafından rutin bir biyopsi önerilmektedir.

Ayrı olarak, sıhhatli, besleyici, glütensiz bir diyete uyum sağlamak için uzman bir diyetisyenle beraber vaziyeti izlemek de oldukça faydalı olabilir. 5

İlaç Rehabilitasyonu

Eğer ince bağırsağınız ciddi hasar görürse, doktorunuz inflamasyonu kontrol altına almak için steroid önerebilir. Bağırsak iyileşirken steroidler, çölyak hastalığının ciddi belirtilerini ve semptomlarını hafifletebilir.

Dermatitis Herpetiformis

Doktorunuz bazen çölyak hastalığına eşlik eden bu kaşıntılı, kabarcıklı cilt döküntüsünü yaşamanız vaziyetinde, glütensiz perhizle beraber cilt ilacı da önerebilir. 6

Refrakter Çölyak Hastalığı Rehabilitasyonu

Nadir olarak yaşansa da glütensiz perhize karşın refrakter çölyak hastalığınız varsa, şiddetli belirtilere devam edebilirsiniz veya belirtileriniz azalabilir, sonra nüksedebilir. Her iki vaziyette da, ince bağırsağınız iyileşmez. Böyle bir vaziyette, bu alanda uzman bir merkezde değerlendirme yapmanız gerekir. Refrakter çölyak hastalığı oldukça ciddi olabilir ve şu anda ispat etmiş bir rehabilitasyonu yoktur.

Refrakter çölyak hastalığı olan insanlar uzmanlar tarafından rehabilitasyon edilmelidir. Bu vaziyet için çeşitli nedenler olabilir. Doktorlar sıklıkla steroid rehabilitasyonunu kullanır. Bazen diğer şartları rehabilitasyon etmek için kullanılan ilaçları da kullanılabilir. 7

Çölyak için hangi doktora gidilir: Yetişkinlerde veya çocuklarda çölyak hastalığının belirtilerini değerlendirebilecek sıhhat profesyonelleri şunları içerir:

  • Aile hekimleri
  • Pediatristler
  • İç Hastalıkları Uzmanı

Teşhisi ince bağırsak biyopsisi ile doğrulamak için sindirim sistemi problemlerinde gastroenterolog uzmanlaşmış bir doktora müracaat edilmelidir. Buna ek olarak, diyetisyen glütensiz bir perhiz için tasarı yapmanıza yardımcı olabilir. 8

Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak hastalığı sindirim ve otoimmün bir hastalıktır. Otoimmün bozukluğu ise bağışıklık sisteminin antikorları vücuda saldırmaya yönlendirdiği ve hastalığın ortaya çıktığı bir vaziyettir. Çölyak hastalığının antikoru, hububatlarda bulunan bir protein olan glütene karşı yönlenmektedir. Çölyak hastalığının belirtileri kişiden kişiye göre değişir ve bunlar sindirim meseleleri, kansızlık, deri döküntüleri, eklem ve kemik ağrısını içerebilir. Çölyak hastalığınız varsa, glüten içeren gıdalar tüketmemelisiniz buğday, çavdar, arpa ve yulaf da dâhil. 9

Çölyak Belirtileri

Çocuklarda çölyak başlangıcı belirtileri yetişkinlere göre daha rahatsız edici olabilir ve genelde glüten tükettikten sonra ortaya çıkar. Yetişkinlerde ise belirtiler bariz veyahut belirgin olmaksızın ciddi olabilir.

Çölyak nasıl anlaşılır? Çölyak hastalığının belirtileri aşağıdakilerin bazılarını veya tümünü içerebilir:

  • Kilo kaybı
  • Hazımsızlık, karın ağrısı, şişkinlik ve sinirlilik bu genel olabilir veya belirli gıdaların sindirimiyle ilişkili olabilir
  • Kötü kokulu gastrointestinal farklıklar
  • İshal veya kabızlık
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Anemi genellikle demir eksikliğinden kaynaklanır
  • Folik asit ve vitamin B12 eksiklikleri
  • Yorgunluk ve genel zayıflık
  • Düşük kalsiyum düzeylerine bağlı adale krampları
  • Kabarık, kaşıntılı veya ağrılı döküntü bilhassa dizler, dirsekler, kalça ve sırtta dermatitis herpetiformis 9

Çölyak Nedenleri

Normal olarak, vücudun bağışıklık sistemi onu yabancı istilacılardan savunmak için tasarlanmıştır. Çölyak kapı aralar? Çölyak hastalığı olan insanlar glüteni içeren gıdaları tükettiklerinde, bağışıklık sistemi glüten antikorları oluşturur ve netice olarak bağırsağın astarına saldırır. Bu bağırsaklarda iltihaplanmaya şişme kapı aralar ve ince bağırsağın astarı üzerindeki saç benzeri yapılar olan villusları tahrip eder. Yiyeceklerden alınan besinler villus tarafından absorbe edilir; villus hasar görürse, ne kadar çok yerse de besleyici maddeleri ememez ve yetersiz beslenir.

Çölyak hastalığının diğer nedenleri şunları içerir:

  • İrsiyet çölyak hastalığı olan yakın akraba
  • Operasyon, gebelik veya doğum gibi tıbbi işlemler
  • Viral enfeksiyonlar gibi hastalıklar 11

Bir cevap yazın