“Konutunuza 1 kilodan fazla tuz almayın”

İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. İrem Öner Özkara, iyotun ışık ve ısıdan etkilendiğini belirtti ve bu sebeple konuta tuz satın alırken en fazla 1 kiloluk kutularda alınmasını önerdi.

DÜNYADA EHEMMİYETLİ BİR SIHHAT MESELEYİ

Dr. Özkara, iyot beceriksizliğinin dünyada 100’den fazla ülkede ciddi bir sıhhat meseleyi olup erişkinlerde guatrdan meme kanserine kadar pek çok hastalığa, çocuklarda ise sihrime ve büyüme geriliğine neden olduğunu belirtti ve şunları söyledi:

“İnsan bedenindeki iyotun yüzde 60’ı tiroid bezinde depolanır. Metabolizma süratini ayarlayan ve zekâsal büyümemizde ehemmiyetli rol oynayan tiroid hormonları iyottan yapılır. Bu sebeple iyot, anne karnından itibaren başlayarak özellikle bebeklik ve çocukluk yarıyılında sonrasında ise erişkin yarıyılda ve gebelikte oldukça ehemmiyetli bir elementtir. İyot aynı zamanda zehirli maddelerin bedenden atılmasında ve muhtelif minerallerin bedene yararlı hale gelmesinde, bedenin enerji seviyesinin tertip edilmesinde, cilt, saç ve tırnak sıhhatinde, bağışıklık sisteminin kuvvetlenmesinde, faize sistemi sıhhatinde, memede fibrokist yaradılışından korunmada ve kanserden korunmada da rol alır. Dünya Sıhhat Teşkilatına göre WHO günlük iyot gereksinimi hayatın ilk senesinde 50 mikrogram/gün, 1-7 yaş arası günlük 90 mikrogram, 7-12 yaş arası günlük 120 mikrogram, 12 yaş sonrası ve erişkinlerde günlük 150 mikrogram, gebelerde ise günlük 200 mikrogramdır.”

KİLO ÇOĞALIŞI VE UNUTKANLIĞA NEDEN OLUYOR

İyot beceriksizliğinin erken düzeyde bulgu vermediğini söyleyen Dr. Özkara bulguların hipotiroidi büyüdükten sonra ortaya çıktığına söyledi ve şunları söyledi:

“Halsizlik, bitkinlik, cilt kuruluğu, saç dökülmesi, ciltte kalınlaşma, kilo çoğalışı, unutkanlık, konsantrasyon bozukluğu, kabızlık, soğuğa karşı tahammülsüzlük, adet kumpassızlığı, saç ve tırnaklarda kırılma, bunalım, zekâsal gelişim güçlüğü, algıda eksilme, guatr, hamile kalmada eforluk.”

İYOTUN ANA KAYNAĞI SOFRA TUZU

Vücutta bulunan iyodun yüzde 90’ının yiyecek, yüzde 10’unun ise su yolu ile alındığını belirten Dr. Özkara, iyotun mide ve bağırsağın üst kısımlarından emildiğini belirterek laflarına şöyle devam etti: “Beslenmedeki ana iyot kaynağı sofra tuzudur. Bunun dışında kabuklu deniz canlılarında, mezgit, somon, ringa balığı, deniz levreği, dip balıklarında, peynir ve yoğurt gibi süt mahsullerinde, yumurta, sarımsak, lima fasulyesi, pazı, sakız kabağı, susam, soya fasulyesi ve ıspanakta bulunur.

Bununla beraber lahana, karnabahar, Brüksel lahanası, şalgam ve turp gibi sebzeler, tiroid bezinde iyot taşınmasını yasaklayarak iyot noksanlığına neden olabilirler ve bu sebeple hakimiyetli harcanmalıdırlar.”

ANNE KARNINDA İYOT NOKSANLIĞI CÜCELİĞE NEDEN OLABİLİR

İyot beceriksizliğinin başta çocuklarda zihin geriliği, sihrime geriliği, guatr, tiroid nodülü ve hipotiroidiye neden olduğunu da söyleyen Dr. Özkara, neden olduğu öbür hastalıkları da şöyle sıraladı:

“Gebelik sırasında yeterli iyot alınmaması düşük, ölü doğum, erken ve düşük ağırlıklı doğum, bebekte zihin geriliği, bebekte sağırlık, dilsizlik, şaşılık, cücelik, guatr ve bebek vefat süratinde çoğalışa neden olabilir. Eksik iyot alımı tiroid bezinde gelişmeye Guatr neden olur, tiroid hormonu yapımı eksilir ve hipotroidi belirtileri ortaya çıkar. İyot noksanlığı çocuklarda nörolojik, psikolojik ve entelektüel meselelere yol açıp zihin geriliğine neden olabilir. Anne karnındayken eksik iyot alımı cücelik veya mektep çağında sihrime geriliği gibi meselelere neden olabilir. İyot noksanlığı olan bireylerde tiroid bezi beslenme dışı kaynaklardan daha fazla iyot aldığı için bu bireylerde tiroid kanseri tehlikeyi de daha yüksektir.”

TUZU EN FAZLA 1 KİLOLUK KUTULARDA ALIN

İyot noksanlığını önlemek için iyotlu sofra tuzu kullanılması gerektiğini de belirten Dr. Özkara rehabilitasyonunu da şöyle anlattı:

“İyotlu tuz ışık, ısı ve nemden etkilendiği için renkli ve kapaklı kaplarda, dolap içinde ve kuru civarda saklanmalı, konutunuza en fazla 1 kiloluk kutularda tuz satın alın. Tuz yemek piştikten sonra veya sofrada ilave edilmelidir. 1 gram iyotlu tuzdaki iyot oranı takribî 70 mikrogramdır başka bir deyişle günde 2 gram tuz tüketimi ile günlük iyot gereksinimi karşılanmış olur. Balık ve kabuklu deniz canlıları gibi yüksek oranda iyot kapsayan besinler, süt, yumurta, et gibi yiyeceklerin kumpaslı kullanılması iyot noksanlığını önler. İyotlu tuz kullanımına ilave olarak ekmeğe, şekere iyot ilave edilmesi, içme sularının iyotlanması da iyot noksanlığı büyümesini önlemeye destekçi olur. İyot noksanlığını önlemeye yarayan bu tedbirlerin eksik kalıp hastalık büyüdüğü gidişatlarda iyot kapsayan tablet ve damlara ile rehabilitasyon uygulanır. Ancak bu rehabilitasyonlar kesinlikle hekim hakimiyetinde yapılmalıdır zira iyot aşırılığına bağlı da şikâyetler ve hastalıklar büyüyebilmektedir.”

Bir cevap yazın