İnsülin nedir? İnsülin mukavemeti nasıl anlaşılır?

Bedendeki kan şekeri balansını kuran insülinin hududunun dışına çıkması, insülin mukavemeti meselesinin başlangıcı olur. Peki, insülin mukavemeti nedir? Kilo vererek insülin mukavemeti düşürülür mü? İnsülin mukavemeti perhizi ve bu problemden kurtulmanın yolları…

“Su içsem yarıyor” mu diyorsunuz? Ne yaparsanız yapın kilo veremiyor musunuz? Bu vaziyet pek çok ciddi sıhhat meselesine neden olabilen insülin mukavemetine işaret ediyor olabilir. Peki insülin mukavemeti nedir? Nasıl hesaplanır? Rehabilitasyon usulleri nelerdir?

İnsülin enjekte diyabet
İnsülin enjekte diyabet

İnsülin Mukavemeti Nedir?

İnsülin; adale, yağ ve karaciğer gibi kan şekerini kullanan dokulara şekerin alınması ve kullanılmasını sağlayan, Pankreastan salgılanan şeker metabolizmasını tertip eden bir hormondur. Dokularda insülin mukavemeti varsa şekerin dokulara alınıp, kullanılması, yakılması güç olur. Bu vaziyet daha çok insülin salınmasına yol açar. Sıradan koşullarda beden şekeri 1 birim insülin ile hakimiyet altına alabiliyorken insülin mukavemeti olan hastalarda beden 2-3 birim insülin salgılamak vaziyetinde kalır. İnsülin mukavemeti çoğaldıkça, şeker hakimiyetini sağlamak için insülin de çoğalmış olur. Bu da bedende gereğinden fazla insülin salgılanması anlamına gelir.

İnsülin Mukavemeti Belirtileri

İnsülin mukavemeti, tip 2 diyabet, hipertansiyon, lipid yüksekliği, polikistik over belirtisine eşlik eder. İnsülin mukavemeti ile ilişkili metabolik gidişatın değerlendirilmesinde, açlık ve tokluk kan şekeri, HbA1c bedelleri bakılmalıdır. Zorunlu vaziyetlerde şeker yükleme testi oral glikoz hoşgörü testi yapılabilir.

İnsülin mukavemetine sahip olan hastaların bel etrafları çok ehemmiyetlidir. Bel etrafı bayanlarda 80cm, erkeklerde 94cm üzerinde olan fertlerde;

Açlık kan şekeri 100mg/dl’den yüksekliği

Kan tazyiki 130-85mmhg üzeri veya hipertansiyon tanısı ile antihipertansif ilaç kullanımı

Trigliserid seviyeyi 150mg/dl’nin üzeri veya HDL-kolesteroliyi kolesterol bayanlarda 50mg/dl erkeklerde 40mg/dl’den düşüklüğü gibi kriterlerinden en az ikisi mevcut ise insülin mukavemeti varlığı kabul edilerek değerlendirme yapılmaktadır.

İnsülin mukavemeti olan şahıslarda;

  • -Yemeğin ardından yenilen tatlının bireye fazla derecede ağırlık hissi ve uyku hali yaratması
  • -Yemek sonrası ellerin titremesi ve terlemesi, bu vaziyet şekerin düştüğünü göstermektedir.
  • -Kesintisiz açlık hissi
  • -Süratli kilo alınması
  • -Bitkinlik hissi
  • -Sık tatlı harcama lüzumu
  • -Bel çevresinde giderek genişleme
  • -Boyun ve koltuk altı bölgelerinde esmerleşme
  • -Karaciğerde yağlanma
  • -Bayanlarda kumpassız regl yarıyılları

-Bu gibi semptomlar insülin mukavemeti olmasına işaret eder. İnsülin mukavemeti bulgularını fark eder etmez kesinlikle bir endokrinoloji ya da dahiliye uzmanına başvurulmalıdır.

İnsülin mukavemetinin görülme nedeni nedir?

İnsülin mukavemeti genetik olması ile beraber hareketsiz hayat stili ve sıhhatsiz beslenme neticesinde oluşur. Özellikle büro etrafında hareketsizlik ve fast food tüketimi şahısları obezite ile karşı karşıya getirmektedir. Fazla kalorili yiyecekleri süratle harcama meseleyi, hareket azlığı ile birleşince bel etrafı yağlanmasını kaçınılmaz hale getirmekte; bu da insülin mukavemeti belirtisinin başlamasına neden olmaktadır.

İnsülin Mukavemeti Nasıl Hesaplanır?

Şahıs insülin mukavemetinin olup olmadığını günlük rutinini denetleyerek de kavrayabilir. Buna göre ferdin kendinize sorması gereken sualler şunlardır;

  • *Fast food; çerez, cips, patlamış darı stili yiyecekleri harcıyor muyum?
  • *Tansiyonum 140-90 üzerine çıkıyor mu?
  • *Kumpaslı spor veya egzersiz yapmama karşın kilo vermemde problem oluyor mu?
  • *Bel kalınlığım fazla mı?
  • *Ailemde; diyabet veya kalp hastası, tansiyon yüksekliği, polikistik over hastası ve kilolu fert var mı?
  • *Yemek sonra konsantrasyon eforluğu, balanssızlık ve baş sızısı yaşıyor muyum?
  • *Kolesterolüm yüksek mi?
  • *Ani olarak şeker yeme isteğim oluyor mu?
  • *Her yemekten sonra bitkinlik ve uyku hali seziyor muyum?
  • *Açlık kan şekerimde yükseklik tespit edildi mi?
  • *Haftada 2 kezden az mı egzersiz yapıyorum?

Bu suallerin yanıtı evet ise insülin mukavemetiniz var demektir. Oluşabilecek rahatsızlıkları ve kilo alımını durdurabilmek ismine hekiminize görünmeniz gerekir.

İnsülin mukavemeti perhizi nasıl yapılır?

İnsülin mukavemetinin kilo vermeyi güçleştirdiği doğru. İnsülin mukavemeti olanlar daha çok acıkır, hafif bir hareketle hemen yorulur. Ancak sabırla uygulanan sıhhatli bir beslenme programı ve kumpaslı yapılan spor programı ile zamanla bu güçlük yenilebilir, insülin mukavemeti kırılır.

Uzman Hekim Canan Karatay’ın insülin mukavemeti olan kimseler için vermiş olduğu perhiz listesi;

Elma diyabet insülin

Sabah Kahvaltı;

  • 2 adet bütün boy ceviz
  • Bol yeşillik
  • 8-10 adet zeytin
  • 1 kibrit paketi peynir

Öğle Yemeği;

  • 7-8 kaşık sebze yemeği
  • Bol yeşillikli salata
  • Bir kase yoğurt

Akşam Yemeği;

  • 1 porsiyon balık-hindi-tavuk ya da köfte
  • Bol yeşillikli salata

Ara Öğünler;

  • Nebat çayları harcanmalıdır.

Bir cevap yazın