Meme Kanseri Belirtileri

Meme kanserinde, memede bazı farklılıklar oluşabilir. Bayanlar, kendi kendini tetkik sırasında buna dikkat etmelidir.

Meme ve memebaşında değişiklik , Memenin yanında ve/ya da koltukaltında bir kitle veya kalınlık

  • Memebaşının hassaslığı
  • Meme ve memebaşının görünümünde farklılık
  • Memenin ebadında ve biçiminde bir farklılık
  • Memebaşının içe dönmesi
  • Meme teninin ya da ucunun pullu, kırmızı ya da şiş olması portakal kabuğu görüntüsü

Memebaşı akıntısı : Memebaşından kendiliğinden olan, tek taraflı, kanlı veya beyaz renkte bir akıntı ehemmiyetlidir. Bu gidişatta hemen hekime başvuru edilmelidir. Bazı bayanlar, meme başını sıkarak akıntı geldiğini söylemektedirler. Bunu öneri etmiyoruz. Fibrokistik meme farklılığında memebaşından gri-yeşil renkte bir akıntı olabilir. Bu ehemmiyetli bir bulgu değildir.

Her ne kadar erken meme kanserinde kitleden dolayı sancı/acıma olmasa da, memedeki sancı, veya başka bir bulgunun sürmesi gidişatında hekime müracaat etilmelidir. Çoğunlukla kitle ile beraber sancı olması memede ani oluşan kistlerle ilgilidir.

Adet yarıyılından hemen evvel ortaya çıkan ve âdetten sonra kaybolan veya ebatça küçülen yumrular hemen her zaman ehemmiyetsizdir. Bu cins farklılıklar bazen fibrokistik farklılıklar olarak söylenir. Memenin üst-dış kısmında daha sık görülmekle beraber, memenin rastgele bir bölgesinde ortaya çıkabilirler. Menopoz evveli yaşlarda bu cins farklılıkların daha sık görülme meyli vardır. Bu farklılıkların kesin sebebi öğrenilmemekte, bayan hormonları olan östrojen ve progesterona memenin anormal bir fazla cevabını yansıttığı düşünülmektedir. Koltukaltındaki lenf bezleri de memedeki, koldaki haşere ısırması, kesik, kurdeşen veya koltuk altındaki tıraş faktörüz gidişatında günlük farklılıklara cevap verdiğinden, ebatlarında farklılık alana gelebilir. Memede giderek gelişen bir bölge veya yumru gibi bulgular varsa, fizik tetkik, ultrasonografi ile değerlendirilmesi ve hatta mamografi çekilmesi, ayrıca akışkan veya doku misali alınarak araştırılması önerilir.

Meme başındaki, muhtelif kremler kullanılmasına rağmen ortadan kalkmayan, pullu, bazen kaşıntılı döküntüler iyi mizaçlı olabilir kanser değildir. Ancak bunların Paget hastalığı ismi verilen, ender bir meme kanserine ihtimalleri de vardır. Memenin Paget hastalığı genellikle bir döküntü ile başlar. Zamanla, meme başına akan süt kanalları süresince gelişebilir. Erken tutulursa rehabilitasyon edilebilir. Steroidli kremlerle rehabilitasyon edildiğinde ortadan kalkan döküntülerin ciddi olmadıkları söylenebilir. Gelişigüzel bir biçimde döküntünün tekerrür ortaya çıkması veya kaybolmaması gidişatında hekiminizin biyopsi teklifi iyi bir fikirdir.

Mikrokalsifikasyon kireçlenme : mamografide minik birbirine benzemeyen ve kümelenmiş kireçlenmelerin mikrokalsifikasyon görülmesi ehemmiyetli bir belirti olabilir. Bunu daha ileri değerlendirme gerektirip gerektirmediğne hekiminiz ve radyoloji uzmanı karar verecektir.

 

Memenin içerisinde kanser büyümesi ve bu oluşan kanserli dokunun tetkik veya radyolojik incelemelerle tespit etilebilir hale gelmesi için bir zaman geçmelidir. Meme kanseri tanısı konulan hastaların takribî %80’inin şikayeti memede ele gelen kitledir. Bu sebeple, yetişkin her kadının kumpaslı olarak kendiliğindene meme tetkiki yapması önerilir. Kendiliğindene meme tetkiki yapan bayan kendi memesini tanır, böylece memede oluşan en minik farklılıkları dahi erkenden farkedebilir. Bu gidişat erken tanı için oldukça ehemmiyetlidir. Daha minik ebatta ve daha erken düzeyde tespit etilen meme kanserleri bütün şifa ile rehabilitasyon edilebilir. Bu sebeple bayanların bilinçlenmesi ve farkındalık oluşması için cemiyetin her kesimi mücadele göstermelidir.

Meme kanserinin en sık belirtisi ele gelen kitledir. Meme kanserinde tespit etilen kitlelerin özelliği sert ve kumpassız hudutlu olması ve rahat hareket etmemesidir. Etraf dokulara, göğüs adalesine veya cilde yapışkanlık gösterebilir. Memedeki kitleye koltuk altında kitle eşlik edebilir, kitle çevresinde ülserleşme, tende iyileşmeyen yara yaradılışı görülebilir. Meme cildi ve meme başında farklılıklar da farklı belirtilerdir. Meme kanserinin başka uzuvlara dağılması gidişatında, parçaladığı uzva ait bazı şikayetler görülebilir. Kemik yayılımında metastazı bacak, kol veya bel sancısı, karaciğer metastazlarında karın sancısı, sarılık, akciğer metastazlarında soluk darlığı, öksürük, beyin metastazlarında görme bozukluğu, baş sancısı veya baş dönmesi gibi şikayetlerle de hastalar seyrek de olsa başvuru edebilirler. Başka uzuvlara ayrılan urlar genelde daha büyük hacme erişen ve evvelinde memede bir belirti veren tümörlerdir.

Meme kanseri bulguları şu biçimde özetlenebilir;

  • Memede ya da koltukaltında ele gelen şişlik, kitle
  • Meme başından duru ya da kanlı akıntı
  • Meme başında içe çökme, çekilme ya da biçim bozukluğu
  • Meme başı teninde ceddilme ya da kabuklanma, pullanma, iyileşmeyen egzema
  • Meme cildinde yara veya kızarıklık
  • Meme cildinde ödem, şişlik ya da içe doğru çekinti olması, portakal kabuğu görünümü
  • Memede sihrime, biçim bozukluğu ya da asimetri alana gelmesi
  • Memenin renginde farklılık

Meme kanserinde erken teşhisin önemi

Yukarıyada bahsedilen belirtilerin varlığında zaman kaybetmeden lüzumlu incelemeler yapılmalı, tanı konulmalı ve rehabilitasyon tasarlanmalıdır. Bahsedilen belirtiler ortaya çıkmadan, tarama testleri ile meme kanserinin erken tanısı muhtemeldir. Meme kanseri bayanların en sık görülen kanseri olduğundan ve tarama testleri ile erken tanı mümkün olduğundan, tam bayanlar hiçbir şikayetleri olmasa dahi belli aralıklarla tarama testlerini yaptırmalıdırlar.

Meme kanserinin rehabilitasyonunda galibiyet oranınını, bir başka deyişle hastanın geleceğini ve sağkalım hayata zamanı zamanlarını tanımlayan en ehemmiyetli etkenler meme kanserinin seviyeyi yayılım gidişatı ve urun  biyolojik özellikleridir. Meme kanserine erken tanı konulması rehabilitasyon seçeneklerini rakamını çoğaldırır, rehabilitasyonun galibiyet kaderini yükseltir ve hayata kaderini / genel sağkalım oranını çoğaldırır. Meme kanseri, bulgular ortaya çıkmadan tarama testleri ile tespit edilirse galibiyet ile rehabilitasyon edilebilir ve hastalar hayatlarına sıradan biçimde devam edebilirler. Aynı zamanda ur ebadının minik olması sebebiyle memenin ve koltuk altı lenf bezlerinin korunması da mümkün olabilmektedir. Bu gidişat, zati hayat süresi açısından zaferle rehabilitasyon edileceğine inandığımız erken düzey meme kanseri niteliğinin de korunmasını sağlar.

Özetle meme kanseri rehabilitasyonunda 3 hedefimiz vardır;

1      Hastanın yaşaması genel sağkalım – overall survival

2      Hastanın hastalıksız yaşaması hastalıksız sağkalım – disease free survival

3      Yaşam niteliği memeyi gözetmek, meme alınacaksa yeni meme yapmak, koltuk altı lenf bezlerini gözetmek

İşte, erken düzeyde tutulan hastalarda, bu üç g-kasta erişme nasibimiz daha yüksek olmaktadır. Bu sebeple, tüm bayanlarda farkındalık oluşması, meme kanseri ile alakalı bilgilenmeleri, belli aralıklarla hiçbir şikayetleri olmazsa dahi hakimiyetlerini yaptırmaları hayati ehemmiyet taşır.

Meme kanserinin erken teşhisi için yapılması gerekenler;

  • Bayanların yaptıkları kumpaslı kendiliğindene meme tetkiki
  • Hekim tarafından muayenehane etrafında meme tetkiki
  • Mamografi ve / veya meme ultrasonu çekilmesi
  • Doktorun lüzumlu gördüğü farklı incelemeler

Meme kanserinde urun erken düzeyde bulunabilmesi ve başka uzuvlara ayrılmadan tanı konulabilmesi için bayanların kendiliğindene meme tetkiki yapmaları ehemmiyetlidir. Kendiliğindene meme tetkiki, 20 yaşından itibaren yapılmalıdır. Meme dinamik bir uzuv olduğundan ve ay süresince hormonal farklılıklar sebebiyle değişiklikler gösterebileceğinden, kendiliğindene meme tetkiki her ay aynı yarıyılda yapılmalıdır. Bu biçimde, zati yarıyılsal farklılıklar gösteren meme dokusunun bayan tarafından tanınması sağlanır. Kendiliğindene meme tetkiki kumpaslı yapan bayan kendi memesini tanır. Bunun için hep aynı yarıyıl, başka bir deyişle adet bittikten takribî 5-7 gün sonrası seçim edilmelidir. Adet bittikten 5-7 gün sonraki yarıyıl, memelerdeki hassasiyetin en az olduğu, ödemin, sancının ve şişliğin eksildiği ve tetkikin en rahat yapılabileceği yarıyıldır. İşte adet bittikten 5-7 gün sonra kendiliğindene meme tetkiki yapan bayan, hep aynı yarıyılda memesini hakimiyet edeceğinden, kendi memesini normalini bilir. Böylece, memede oluşan en minik farklılıkları dahi erkenden farkedebilir. Kanser olursa, bunu izafi olarak daha erken farkedebilir, bu hastanın hayat vaktini dahi etkileyebilir. Bu sebeplerle, hiçbir şikayeti olmazsa dahi, her bayan kendiliğindene meme tetkiki yapmayı alışkanlık haline getirmeli ve her ay düzeli olarak adet bittikten sonra tetkikini yapmalıdır. Bunun dışında, ek tehlike faktörleri yoksa her kadının 20 yaşından sonra 40 yaşına kadar 3-4 senede bir hekim tetkiki yaptırması yeterli olacaktır.

Kendiliğindene aylık meme tetkikine bayanlar 40 yaşından sonra da devam etmelidirler. Menopoz sonrasında da kendiliğindene meme tetkiki aylık olarak devam etmelidir ve her ayın aynı gününde yapılmalıdır. Emziren anneler, kendiliğindene meme tetkikini, emzirdikten veya memelerindeki sütü boşalttıktan sonra yapmalıdırlar. Meme kanserinin erken teşhisi için 40 yaşından sonrası farklı teklifler, senelik hekim tetkiki ve mamografi çekimidir. Tarama emeliyle screening mamografi çekimine 40 yaşında başlanmalı, 50 yaşına kadar 2 senede bir, 50 yaşından 70 yaşına kadar senede bir çekilerek devam edilmelidir. Son senelerde, 35 yaş dolaylarında da bir kere mamografi çekilmesi, 40’lı yaşlarda çekilecek mamografilere referans olması sebebiyle önerilmektedir.

 

Meme Tetkiki Nasıl ve Ne Zaman Yapılır?

Muayenehane çevrede doktor tarafından yapılan meme tetkiki fiziksel bir tetkik olmaktadır ve memede rastgele bir anormallik olup olmadığını tespit etmek için yapılmaktadır. Tetkik sırasında el parmakları meme üzerinde bastırılarak ve genellikle yuvarlak çizilerek gezdirilir. Bu sırada anormal bir doku varsa sezilir. Şayet meme tetkiki sırasında anormal bir doku tespit edilirse, bulunan yumrunun büyüklüğü ve biçimi, meme cildi veya altta yer alan göğüs adaleyi ile olan ilişkisi, etraf dokulara yapışkan olup olmadığı, eşlik eden meme cildinde ve meme başında bir farklılık olup olmadığı hakimiyet edilir.

Memede bir yumru / kütle bulunduğunda hekiminiz genellikle mamografi ve ultrasonografi muayenelerini ister. Genç hastalarda istenen muayene genellikle tek başına ultrasonografi iken, yaşı 35 ve üzerinde olan hastalarda her iki muayene birden istenir. Gelen neticelere göre izlenecek yol haritası tanımlanır ve hekiminiz bu mevzuda size detaylı olarak bilgi verir.

Doktor tarafından yapılan tetkik dışında bayanlar her ay konutlarında kendi kendilerini tetkik etmelidirler. Bu tetkikin nasıl yapılması gerektiği doktor veya farklı sıhhat çalışanları tarafından ayrıntılı bir biçimde anlatılabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, elle yapılacak olan tetkikin adet yarıyılının bitirilmesi sonrasında 5-7 günü takiben yapılmasıdır. Erekn teşhis için, kendiliğindene meme tetkiki, hekim tarafından meme tetkiki ve 40 yaş sonrasında kumpaslı tarama mamografileri çekilmelidir. Bu biçimde hem erken teşhis, hem de erken teşhis sebebiyle meme kanserine bağlı vefat oranlarının eksilmesi muhtemeldir.

Meme Kanserinde Cerrahi Rehabilitasyon Usulleri

Meme kanseri rehabilitasyonunda en ehemmiyetli basamaklardan biri cerrahidir. Meme kanserinde cerrahi teşebbüs esas olarak iki ana başlık altında incelenir.

1      Memeye cerrahi teşebbüs memenin bütün olarak veya kısmen alınması ve yeni meme yapılması

2      Koltuk altına cerrahi teşebbüs lenf bezlerine yayılımı tespit etmek, yayılım gidişatında koltuk altı lenf bezlerini arınmak

Meme için yapılan cerrahi teşebbüsler

1      Mastektomi – memenin tamamen alınması

  1. Basit mastektomi – meme tamamen alınır, geride doku kalmaz, göğüs duvarı düzleşir, yerine aynı seansta yeni meme yapılmaz.
  2. Cilt gözetici mastektomi – subkutan mastektomi – memenin içi boşaltılır, meme cildi korunur, içerisi hastanın kendi dokusu veya silikon balon ekspander / takmayla doldurulur.
  3. Meme başı gözetici mastektomi – nipple areola sparing mastektomi – memedeki urun meme başına uzak olduğu gidişatlarda, cilt gözetici mastektomide olduğu gibi meme cildi korunur, ek olarak meme başı ve meme ucu da korunur, içerisi hastanın kendi dokusu veya silikon balon ekspander / takmayla doldurulur.

2      Meme gözetici cerrahi  – memedeki ur bir ölçü etraf meme dokusu alınarak arınılır, meme tamamen alınmaz.

Özetle, memeye yapılan teşebbüsler mastektomi memenin tamamen alınması ve meme koruycu cerrahi memenin korunması olarak özetlenir. Memenin tamaman alındığı ve mastektomi denilen harekâtta, hastanın muayenehane ve ur özellikleri uygunsa ve hasta istiyorsa, eş zamanlı yeni meme yapılabilir. Bu gidişatta genellikle, meme cildinin korunduğu bir teşebbüs cilt koruycu mastektomi – nipple areola gözetici mastektomi asıllaştırılır ve eş zamanlı olarak yeni meme yapılır hastanın kendi dokusu veya silikon takma / balon takviyesiyle.

Meme gözetici cerrahi yapılan hastalarda kozmetik netice, hayat niteliği ve sonrasında yapılacak radyoterapi karmaşıklıklarının daha az oranda görülmesi açısından büyük ehemmiyet taşır. Bu sebeple, lüzumlu hastalarda onkoplastik cerrahi teşebbüs ismi verilen memenin yine şekillendirmesi remodelling biçimindeki teşebbüsler yapılabilir. Bu mevzu alakalı kısımda çok daha ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

Meme kanseri invaziv meme kanseri olan hastalarda memeye ek olarak koltuk altına da teşebbüs yapılır. Tetkik ve radyolojik belirtilere göre koltuk altının olumsuz olduğu başka bir deyişle urun koltuk altına dağıldığına dair bir belirtinin bulunmadığı hastalarda, koltuk altı hakimiyet edilir. Bu harekâtın ismi sentinel nod biyopsisi – bekçi lenf nod biyopsisidir. Bu şlem için, memeye radyoaktif madde teknesyum ve / veya mavi boya verilerek lenfatik haritalama yapılır. Koltuk altının girişlimdeki ilk lenf nodu bulunur ve çıkarılır. Yapılan operasyona göre, işlem sırasında çıkarılan bu lenf nodu patolog tarafını araştırılır. Koltuk altına yayılımın koltuk altı metastazı – aksiller metastaz – aksiller tutulum olduğu hastalarda, koltuk altındaki tüm lenf bezleri nodları çıkarılır. Koltuk altındaki tüm lenf bezlerinin çıkarılması işlemine aksiller diseksiyon ismi verilir.

Son yarıyıllarda meme kanseri rehabilitasyonu için uygulanan cerrahi operasyonlar arasında meme gözetici cerrahi ve koltuk altına müteveccih olan bekçi lenf düğümü örneklemesi oldukça popülerdir. Bu rehabilitasyon alternatiflerinin uygulanabilmesi için urun erken bir yarıyılda teşhis edilmesi gerekmektedir. Meme gözetici cerrahi çok erken seviyelerde ve meme volümünün uygun olduğu gidişatlarda uygulanmaktadır. Bayanların meme kanserikonusunda şuurlu davranması ve kumpaslı hakimiyetlerle meme kanserinin erken teşhis edilebilmesi sayesinde bu usul oldukça sık uygulanır olmuştur. Farklı rehabilitasyon usullerine göre hayat niteliği meme gözetici cerrahi ve bekçi lenf düğümü biyopsisi  sentinel nod biyopsisi ile çok daha az negatif etkilenir. Bu sebeple bayanlarınmeme kanseri varlığını erken yarıyılda teşhis edebilmesi için elle tetkiki ve mamografi sürükletmeyi umursamama etmemeleri gerekmektedir.

Meme Kanseri Rehabilitasyonunda Mastektomi

Meme gözetici cerrahinin uygulanamayacağı hastalarda veya hastanın meme gözetici cerrahiyi seçim etmemesi gidişatında mastektomi memenin tümüyle alınması yapılır. Meme cildinin korunduğu ve eş zamanlı yeni memenin yapıldığı teşebbüslerin galibiyet uğru yükseldikçe ve erken teşhis ile beraber meme gözetici cerrahi yapılan hasta oranları çoğaldıkça standart mastektomi yapılan hasta oranı eksilmektedir. Memenin tümüyle alınmasının gerektiği hastalarda, meme ve ur özellikleri uygunsa meme cildi ve / veya meme başı korunabilmekte ve eş zamanlı yeni meme meme rekonstrüksiyonu yapılabilmektedir. Böylece meme gözetici cerrahidekine eş biçimde, memenin tamamen alındığı ve eş zamanlı meme rekonstrüksiyonu yapılan bu hastalarda hasta memnuniyeti çoğalmakta ve hayat niteliği skorları yükselmektedir.

Meme kanseri için uygulanacak olan cerrahi rehabilitasyon usulleri, hastanın yaşına, fiziksel özelliklerine, alışkanlıklarına, psikolojik gidişatına, ur özelliklerine, hastalık seviyesine, hasta isteğine, cerrahın deneyimine, eldeki ihtimallere ve müessese prensiblerine göre tanımlanır ve hasta ile tartışılarak ve seçenek rehabilitasyon alternatifleri konuşularak tanımlanır.

Meme Kanserinde Tıbbi Rehabilitasyon

Meme kanseri rehabilitasyonunda son senelerde oldukça büyük büyümeler yaşanmıştır. Gşanımızdan 10 sene evvel meme kanseri östrojen hormonuna duyarlı ve duyarsız olmak üzere ikiye bölmekteydi. Bugün ise çok daha detaylı olarak ur özelliklerine göre ayırım yapılabilmesi mümkün olsa da daha basit anlaşılması açısından meme kanseri 4 gruba bölerek incelenir. Immünohistokimyasal inceleme neticelerine göre meme kanserinin alt grupları;

  • Östrojen hormonuna duyarlı olan urlar Luminal A
  • Östrojen hormonuna duyarlı olan aynı zamanda Her2 reseptörü taşıyan urlar Luminal B
  • Östrojen hormonuna duyarsız ve Her2 reseptörü taşıyan urlar HER 2 pozitif
  • Östrojen hormonu ve Her2 reseptörü taşımayan urlar Tripple negative – üçlü olumsuz

Meme kanseri hakkında elde edilen bilgiler sayesinde uygulanacak rehabilitasyonun da ferde ve ura özel olması gerektiği söylenebilir. Böylece rehabilitasyonlar daha galibiyetli olmakta ve meme kanseri hastalarının iyileşme oranı yükselmektedir. Erken seviyelerde teşhis edilen meme kanserinde uygulanan işlem sonrası tıbbi rehabilitasyonun emeli hastalığın yine ortaya çıkma tehlikesini eksiltmektir. Adjuvan rehabilitasyon olarak belirlenen, işlem sonrası verilen gözetici rehabilitasyonlarda,

  • Hastanın yaşı
  • Hastanın fiziksel özellikleri ve ek hastalıkları
  • Eşlik eden hastalıklar
  • Ur özellikleri
  • Hastalığın seviyeyi  dikkate alınarak karar verilir.

Adjuvan gözetici rehabilitasyonun tanımlanmasında yukarıyada belirtilen etkenler dikkate alınarak bir karar verilir. Gerekli gidişatlarda, cerrahi sonrasında kemoterapi verilir. Bazen hormonoterapi veya kasta müteveccih rehabilitasyon verilebilir. Hastanın yaşına, uruna, seviyesine, beklenen yaşa süresine ve uygulanacak rehabilitasyonun öngörülen katkısına göre, kemoterapi, hormonoterapi, kasta müteveccih rehabilitasyon alternatiflerinden biri veya birkaçı uygulanabilir. Bu rehabilitasyon alternatifleri sistemik rehabilitasyon olarak belirlenmektedir. Urun koltuk altına parçaladığı gidişatlarda, hasta yaşının 40’ın altında olduğu gidişatlarda genellikle kemoterapi uygulanma kararı verilebilmektedir. Elbette, yalnızca yaş ve koltuk altı gidişatı değil, daha evvel bahsedilen urun biyolojik özellikleri, hastanın fiziksel kapasitesi, öngörülen rehabilitasyon katkısı gibi bir hayli faktör dikkate alınarak rehabilitasyon tasarıyı oluşturulmaktadır. Hastaların rehabilitasyon kararları, cerrah, medikal onkolog, ışınım onkologu, radyolog, patolog, nükleer tıp uzmanı, plastik cerrah, psikolog katılımı ile yapılan multidisipliner meme kanseri konseyinde tartışılarak tanımlanır. Meme gözetici cerrahi yapılan hastalarda ek olarak radyoterapi de rutin olarak uygulanır. Ur özelliklerine göre kasta müteveccih rehabilitasyon kararı verilen hastalarda trastuzumab ismi verilen kasta müteveccih rehabilitasyon radyoterapi sonrasında 1 seneye bitirilir.

 

Haber Kaynağı: http://sehsuvargokgoz.com/meme-kanseri-bulguları.htm

Bir cevap yazın