Milyonlarca kadının yaşamını kurtardı, bayanlar onu öğrenmiyor

İsmini belki çoğu şahıs bilmiyor ama insanlık ona çok şey borçlu. Ignaz Semmelweis, antiseptik harekâtların lideri olan Macaristanlı bir bayan-doğum hekimi.

Lohusalık humması insidansı ile doğum muayenehanelerindeki el devireme alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi keşfetse de, bulgusuyla bir hayli kadının yaşamını kurtarsa da o, cahil ve tabu arasında kalmış ve yaşamını bir us sağlık kurumunda kaybetmiş bahtsız bir bilim insanı.

İşte ”annelerin kurtarıcısı” olarak da öğrenilen hekimin üzüntü veren öyküsü.

Bazı analistler teknolojik ilerlemenin o kadar süratli olduğunu ve yakında buna yetişemeyeceğimizi düşünüyor.

Ancak geçmişte gidişat değişikti: bir hayli bilimsel bulgu, bir yanlış anlaşılma ve hatta husumet duvarı ile karşı karşıya kaldı.

Antiseptik harekâtların lideri olduğu kabul edilen Ignaz Semmelweis de bunlardan biriydi.

Ignaz Philipp Semmelweis, 1818’de Budapeşte Buda’da doğdu. Evvel Viyana Üniversitesi Hukuk fakültesine girdi ancak bir sene sonra hekim olmaya karar vererek, tıp eğitimini 1844’te Viyana Üniversitesi’nde bitirdi.

Diplomasını aldıktan sonra Viyana Hastanesi’nde çalışmaya başladı. Semmelweis, doğumdan sonra enfeksiyondan kaynaklanan ölümcül bir hastalık için vefat oranı% 20-30 etrafında çalışmalar yapmaya başladı.

Bu enfeksiyona neden olan nedenler henüz incelenmemişti.

Viyana Genel Sağlık Kurumunda, 2 doğum muayenehaneyi vardı. Genç hekim, aynı usuller kullanılmasına karşın vefat oranlarının birinde daha yüksek olduğunu fark etti.

Aradaki fark, koğuşlardan birinin, talebelere öğretmek için kullanılmasıydı, öbürü değildi. Öğretim koğuşunda bulaşıcı bir hastalık departmanı ve otopsilerin yapıldığı bir morg vardı.

İkinci koğuşta ise yalnızca ebeler bulunuyordu. 1847’de dostu Jakob Kolletschka, otopsi sırasında yanlışlıkla kendini yaraladı ve yaralanma neticesinde kan zehirlenmesinden yaşamını kaybetti.

Semmelweis, Kolletschka’nın otopsi raporunu okurken, Jakob’un doğum eyleminde olan ve aynı zamanda doğumdan bu yana kasvet sürükleyen bayanlarla aynı semptomlara sahip olduğunu fark etti.

Bunun üzerine, kadavralarda bulunan ve “zehir” diye adlandırdığı maddelerin muayenehanedeki gebelere bulaşıp lohusalık hummasına neden olduğu olasılığı üzerinde durdu.

Bundan sonra, genç hekim tüm talebelerin otopsi harekâtlarından sonra ellerini bir klor çözeltisiyle yıkamalarını istedi.

Yöntem gerçekten tesirliydi. Doğum yapan bayanların vefat oranı neredeyse 10 kat eksildi. Ebelerin bulunduğu ikinci muayenehanedeki vefatlar daha azdı, zira ebelik eğitimi alanlar otopsiye girmiyordu.

LOHUSALIK HUMMASINI BULDU, ONUN SAYESİNDE ANNE VEFATLARI EKSİLDİ

Ancak Semmelweis’in bu bulguyu, meslektaşlarını hoşnut etmedi. Kuramlardan biri, hekimin politik protestolara katılması değişiği de sağlık kurumu müdürünün bulgusunu sevmemesiydi.

Bu sebeple genç hekim Viyana Hastanesi’ndeki işini kaybetti.

Bir sene sonra Semmelweis, Pest’e geri döndü ve 6 sene süresince sağlık kurumularının doğum kısmının başı olarak vazife yaptı.

Onun sayesinde anne vefatları neredeyse tamamen eksildi. 1855 senesinde Semmelweis, Pest Üniversitesinde Bayan Doğum Profesörü olarak görevlendirildi.

Ehemmiyetli bulgularına karşın, Ignaz Semmelweis’in meslektaşlarının bir hayliyi belirtilerine şüpheyle bakıyordu. Lekeli ellerin lohusalık ateşine neden olmasını doğru bulmuyorlardı.

1861’de Semmelweis ana yapıtı Etiyoloji, Konsept ve Childbed Fever Profilaksisi’ni Lohusalık Hummasının Sebepleri, Anlaşılması ve Korunma Yolları yayınladı, ancak kitapları namlı bayan doğum uzmanları tarafına tenkit etildi.

Hekim sarih mektuplar yazdı hatta konferanslar tertip etmesini istedi, ancak tam teşebbüsleri galibiyetsiz oldu.

Ne yazık ki, tıp topluluğu tarafından yalanlanması ve devamlı tenkitler alması Semmelweis’in zekasal sıhhatini etkiledi.

1860’lı senelerde bunalıma giren Semmelweis, milletin arasında enteresan tutumlar sergilemeye başladı ancak Viyana caddelerinde yürürken gördüğü genç çiftlerin önünü kesip, yalnızca “bebeğiniz olacağı zaman hekiminize söyleyin, doğumdan evvel kesinlikle ellerini yıkasın” diyordu.

1865 senesinde Semmelweis’in meslektaşı olan hekim János Balassa, Ignaz’ı bir psikiyatri muayenehanesine yollama isteğinde bulundu. 30 Temmuz’da, Semmelweis Döbling’deki bir muayenehaneye kaldırıldı. Kaçmaya çalıştı ancak zaferli olamadı. Kendisine ilaç olarak ise müshil reçete edildi.

2 hafta içinde Ignaz Semmelweis bir enfeksiyon nedenine can verdi. Enfeksiyonun operasyon sırasında aldığı kesiklerden kaynaklandığı söylendi.

Bayanların yaşamını kurtaran hekimi yalnızca birkaç tıbbi mecmua yemini. Ignaz Semmelweis’in tanınması ve bulguyu ise vefatından seneler sonra anlaşıldı.

Ignaz, bugün, antiseptik prosedürlerin kurucularından biri olarak kabul ediliyor. 1906’da gururuna “Annelerin Kurtarıcısı” yazan bir abide yapıldı.

Bir cevap yazın