Şah Damar Tıkanıklığı

Ulus arasında “şah damarları” olarak öğrenilen karotis atardamarları, boynun her iki yanında yer alan ve beyne oksijence zengin kanı eriştiren damarlardır. Beynin, yüzdeki, boyundaki ve saçlı tendeki dokuların kan dolaşımının ehemmiyetli bir kısmı bu şah damarları aracılığı ile sağlanır.

Bedendeki her arterde olduğu gibi şah damarlarında da aterosklerotik damar sertliği sürece bağlı olarak daralma ve tıkanma tehlikeyi mevcuttur. Her damar sertliği sürecinde olduğu gibi yağ ve kireç içerikli aterom plaklarına bağlı olarak alana gelen şah damar tıkanıklığında niyet uzuv beyin olduğu için hastalığın muhtemel neticeleri ve karmaşıklıkları çok ciddi olabilmektedir.

Genetik ve ailesel etkenler hastalığın nedenleri arasında ilk sırada. Bununla beraber hareketsizlik, sigara kullanımı en ehemmiyetli tehlike etmenlerinden. Özellikle hakimiyet altına alınmamış hipertansiyon ve şeker hastalığı da hem hastalığın yaradılış tehlikesini hem de ilerleme süratini çoğaldıran etkenlerden sayılabilir.

Yavaş ve sinsi ilerleme özelliğine sahip şah damar tıkanıklığının bulguları arasında, özellikle uyuyan veya oturan şahsın aniden ayağa kalkması ile oluşan yalpalama, göz kararması, baş dönmesi ve bayılma yer alıyor.

Bununla beraber hastalarda hastalığın seyri süresince konuşma bozuklukları görülebiliyor. Bu konuşma bozuklukları sözcükleri anımsayamama veya telaffuz problemleri biçiminde ortaya çıkabiliyor.

Unutkanlık hastalarda en sık görülen bulgulardan bir ötekiyi. Bununla beraber hastaların bir kısmında geçici felç hamleleri de görülebiliyor ki bu geçici hücumlar, alana gelebilecek kalıcı felçlerin en ehemmiyetli habercisi.

Özelikle başlangıç yarıyılındaki bulgular pek umursanmasa da hem yaşam niteliğini düşürmesinden dolayı hem de erken tanı konabilmesi açısından çok ehemmiyetli. Zira erken tanı hem teşebbüssel ve cerrahi rehabilitasyonların daha geç yarıyılda yapılmasına imkân tanıyor hem de ilaç rehabilitasyonu ile beraber şikayetlerin eksilmesi sağlanabiliyor.

Genellikle tansiyon düşüklüğü, şeker düşüklüğü gibi vaziyetlerle karıştırılan bu şikayetlerde mevcutsa müracaat etilmesi gereken yer salt suretle bir kalp ve damar cerrahisi uzmanı.

Mevzunun A’dan Z’ye her noktasına egemen uzman bir damar cerrahı; hem tanı hem de her türlü rehabilitasyon usulü hakkında sizi gerektiği gibi yönlendirecek ve uygun yolda ilerlemenizi sağlayacaktır. Şah damar hastalığından şüphelenildiği zaman uygulanması gereken ilk muayene renkli doppler ultrasonografidir.

Damar yapısı ve akım özellikleri ile alakalı oldukça ehemmiyetli bilgiler veren bu muayenenin ardından şüphelenilen olaylarda kesin tanıyı koyabilmek için ve rehabilitasyon metoduna karar verebilmek için ilaçlı tomografi veya anjiografi ile şah damarları değerlendirmek gerekmektedir.

Tanı konan hastalarda şayet şah damar tıkanıklığı çok ciddi ebatlarda değil ise tehlike etmenlerini ortadan kaldırmak, altta uyuyan hastalıkları hakimiyet altına almak ve ilaç rehabilitasyonu çoğu defa yeterli oluyor.

Bu hastalarda kesinlikle senelik hakimiyetlerle hastalığın takibini yapmak lüzumlu. Muhakkak bir seviyenin üzerindeki darlıklarda ise teşebbüssel rehabilitasyon usulleri ve operasyon kaçınılmaz. Teşebbüssel rehabilitasyon usulleri ile yapılan, darlık olan bölgeye stent takılması.

Operasyonda ise meseleli daralmış bölge açılıp içerideki plaklar arınıldıktan sonra damar tekerrür kapatılıyor. Cerrahi ve teşebbüssel usullerle rehabilitasyon arasında tercih yapılırken değerlendirilmesi gereken pek çok kriter mevcut.

Hastanın yaşı, tehlike etmenleri ve anatomik özelliklerini de kapsayan pek çok değişken seçilecek rehabilitasyon usulünü tanımlıyor. Günümüzde tıbbi rehberler ve yapılan çalışmalar uzun yarıyılda operasyonun, kapalı tekniklere oranla daha galibiyetli olduğunu gösterse de iyi-kötü, tehlikeli-tehlikesiz gibi sınıflamalardan ziyade hastaya uygun olan-olmayan gibi bir belirleme ile rehabilitasyon usulünün seçilmesi daha doğru bir yaklaşım.

Burada ehemmiyetli olan şey ise rehabilitasyon sürecinde, rehabilitasyonu idareyecek doktorun her türlü rehabilitasyon usulünü zafer ile asıllaştırabiliyor olması.

Bir cevap yazın