Tasarruflu Ampullerin Hakikatinde Ne Kadar Riskli Olduğunu Gösteren İbretlik Vaka

Son günlerde sıklıkla paylaşılan ‘bir öğretim misyonlusunun başından geçenler’ başlıklı metindeki söylenenler, bir hayli bireyin evinde bulunan tasarruflu ampullerdeki riski gözler önüne seriyor

Öncelikle takribî 2 yıldır Facebook ve eşi sosyal medya ağlarında paylaşılan, 10 bine yakın da paylaşım alan iletiye bir bakalım:

‼Bir öğretim misyonlusunun başından geçenler‼

Eşim kazara enerji tasarruflu 8 ampulün bulunduğu paketi yere düşürünce tüm sırça parçaları tuzla buz olup etrafa saçıldı. İlk iş, ayaklarına batmasın diye köpeklerimizi etraftan uzaklaştırdık. Ben ise tam pervasızlığımla çabucak büyük parçaları üryan elle toplayarak çöpe attım ve hemen ardından elektrik süpürgesiyle minik parçaları arındım. Mesele çözülmüştü. Ya da ben öyle sandım… Bilim insanı filan fark etmiyor, bazen boş bulunup olmadık yanlışlar yapabiliyor insan.

Aradan birkaç saat geçtikten sonra soluk alma güçlüğü başladı. Anaflaktik şok bulguları yaşıyordum. Geç de olsa kavramıştım ki ampulde bulunan gaz halindeki cıva, solunum sistemimi felç etmek üzereydi.

Süratle en yakın sağlık kurumunun acil servisine attık kendimizi. Giriş operasyonlarının ardından acil hekimi belirdi. Eller cepte beni tepeden tırnağa süzdükten sonra, neler olduğunu anlatmama izin etmeden “Eşinizle müzakere mi ettiniz?” diye sordu. Yükselen tansiyon, solunum bozukluğu, eşimdeki fobiden kaynaklanan gerginlik sayın hekimimizde çok anlamlı bir teşhise ve rehabilitasyon kararına neden olmuştu:

Anksiyete saldırıyı geçiriyor, serinkanlılaştırıcı verin! Ben iyice yavaşlayan solunumumla kendimi kaybetmeden eşimin haykırdığını duydum: “Zehirlendi, soluk alamıyor, dudakları ve tırnakları morardı; can veriyor, ne anksiyetesi? Nasıl doktorsunuz?” Gerisini hatırlamıyorum.

Gözümü açtığımda çevremde 5 doktor, 4 hemşire, suratımda da oksijen maskesi vardı. Nihayet doğrular anlaşılmış, teşhis konulmuştu: Kırılan ampullerdeki zehirli gazı soluyarak zehirlenmiştim. En yaşlı olan doktor, elimi tutarak konuşmaya başladı: “Bakın çok ciddi bir sıhhat problemiyle karşı karşıyasınız. Enerji tasarruflu ampuller hakikatinde çok ciddi sıhhat meseleyi oluşturan baş belalarıdırlar.

  • Kırıldığında elinizle dokunmayacaksınız.
  • Derhal pencereleri açarak havalandıracaksınız.
  • Havalandırmanın ardından elektrik süpürgesi asla kullanmayacak, sırça kırıklarını fırça ve faraşla toplayacaksınız…”
  • Dinlerken utandım gerçekten. Kendi kendime “Biliyordum bunları ama nasıl yaptım böyle bir yanılgıyı?” diye düşündüm.
  • Akciğer işlev testleri ve öteki kan testlerinin ardından taburcu edildim. Filhakika bugün sıhhatime kavuştuğum için çok bahtlıyım. O günden bugüne ulusu bu mevzuda bilinçlendirmek için elimden geleni yapıyorum.”

2008 senesinde bir sıhhat mecmuasında yayımlanan yazıya göre konutlarda kullanılan tasarruflu ampullerde 3 ila 5 miligram arasında cıva bulunuyor. Bu sayı, 500 miligram cıva kapsayan daha önceki tip termometrelerle mukayese etildiğinde oldukça düşük kalıyor. Fakat Amerika Birleşik Devletleri Etraf Koruma Ajansı’nın EPA aktardığı bilgilere göre tasarruflu ampuller, kırıldıktan sonra solunması halinde riskli olabilecek cıva buğuyu ortaya çıkıyor. Dünya Sıhhat Örgütü de WHO kendi fotoğrafı websitesinde, tasarruflu ampullerin kapsadığı cıva sebebiyle kırıldığı zamanlarda riskli olabileceği ihtarında bulunuyor.

Jackson State Üniversitesi analistlerinin 2011 senesinde yaptıkları bir çalışmaya göre kırılan bir tasarruflu ampul, 24 saat süresince değilmeden olduğu yerde vazgeçildiğinde 0.04 ila 0.7 miligram arasında cıva salıyor.

Peki konutunuzdaki tasarruflu ampul kırıldığında ne yapmanız gerekiyor?

  • Evvel odayı havalandırın, odadaki insanları ve hayvanları odadan çıkardıktan sonra içeriye kimsenin girmesine izin vermeyin 15 dakika süresince
  • Elektrik süpürgesini asla kullanmayın
  • Parçaları sert kağıt ya da kartonla, elinize dokunmayacak biçimde toplayın
  • Minik parçaları ve tozları toplamak için belirli bir bant toplayın
  • Temizlediğiniz parçaları konutunuzdan ya da bulunduğunuz yerden dışarı çıkarın
  • Tüm bu operasyonlardan sonra ellerinizi yıkayın

Bir cevap yazın