Yemek kokusu O Hastalığı Tetikliyor!

Dünyada ve ülkemizde süratle yaygınlaşan ciddi bir ulus sıhhati meseleyi, astım. Gerek çocuklarda gerekse erişkinlerde her geçen gün daha fazla bireyi tesirine alıyor. Öyle ki ülkemizde takribî her 100 erişkinden 5’inde, her 100 çocuktan 15’inde görülür hale gelen astım, bazı temkinler alınmadığı taktirde hamleye dönüşerek büyük kasvetlere yol açabiliyor. Hele de tabiatın canlanıp çiçeklerin açtığı, polenlerin havada uçuştuğu bahar aylarında alerjik hastalığı ve astımı olan bireylerin kesinlikle rehabilitasyonlarını kumpaslı dkonutam ettirmeleri gerekli.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Hacer Kuzu Okur, polenden klimaya, parfüm ve deterjan kokusundan beslenmeye, inşaat imhaları sebebiyle havaya karışan toz bulutları ve hasarlı partiküllerden yemek pişirirken dağılan koku ve buğuya dek astımı tetikleyen çok ehemmiyetli etkenler olduğunu vurguluyor.

Özellikle ilkbahar aylarında astım hamlesinde çoğalış yaşandığını belirten Doç. Dr. Hacer Kuzu Okur, 2 Mayıs Dünya Astım Günü kapsamında; astımı tetikleyen en ehemmiyetli 10 sebebi anlattı, çok önemli uyarılar ve tekliflerde bulundu.

POLENLER

Bahar aylarında astımı tetikleyen en ehemmiyetli sebeplerden biri polenler. Rüzgarla kmlerce uzağa dağılan polenler, ağaç, çiçek tozları, çimenler alerjik riniti ve astımı tetikliyor; öksürük, soluk darlığı, hapşırık, gözlerde yanma, burunda akma gibi pek çok şikayete neden oluyor. Bu sebeple muhtemelse polenlerin yoğun olduğu sabah saatlerinde dışarı çıkmayın, pencereleri kapalı tutun, dışarı çıkmanız gerekiyorsa maske takın. Akşam konute gelince üzerinizdeki elbiseleri uyuyacağınız odada vazgeçmeyin, duş alarak polenleri bedeninizden uzaklaştırın.

KLİMALAR

Bahar aylarında klimalar astım hastaları için çok ehemmiyetli bir tehlike unsuru. Özellikle filtresiz, bakımı yapılmamış klimalar ciddi risklere yol açıyor. Lejyoner denilen solunum yoluyla bulaşan enfeksiyon hastalığına, zatürreye neden olabildiği gibi astım saldırılarını tetikliyor. Klimaların senelik bakımlarını kesinlikle yaptırın, doğrudan üzerinize üflememesine dikkat edin.

VİRAL ENFEKSİYONLAR

Bahar aylarında havaların bir ısınıp bir soğuması ile çoğalış gösteren viral enfeksiyon casusları astım hastalarında çok ehemmiyetli bir tetik sebebi. Astım hamlelerine kadar gidebilen çok hengameli muayenehane gidişatlara neden olabiliyor. Üst solunum yolu enfeksiyonu biçiminde gribal belirtilerle başlayan zatürreye dahi gidebilen bu şikayetleri astım hastaları hafife almamalı, burun akıntısı, adale sızısı, yaygın halsizlik gibi şikayetleri olursa kesinlikle göğüs hastalıkları uzmanına başvurmalı.

HAVA KİRLİLİĞİ

Kışın bitmesi hava lekeliliğinin son bulduğu anlamına gelmiyor. Özellikle megakentlerde, sanayi bölgelerinde yaşayanlar, kimyevi tozlara, dumanlara maruz kalanlar çok dikkatli olmalı. Kentsel değişim sürecinde binaların devrilme operasyonlarının kesinlikle suyla beraber yapılması çok ehemmiyetli. Çünkü tahrip esnasında havaya karışan toz ve partiküller astım hastaları için çok ciddi saldırı sebebi olabiliyor. Maskesiz dışarı çıkmamak, sırçaları kapatmak çok ehemmiyetli.

PAKLİK MAHSULLERİ, PARFÜM, SPREYLER

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Hacer Kuzu Okur “Konut paklik mahsullerinden çamaşır deterjanlarına, kozmetik mahsullerden oje ve parfüm kokularına dek bir hayli koku, altyapısı duyarlı olan astım hastalarında ciddi bir tetik sebebi. Bunlar solunum yolu duyarlı olan bireylerde astımı tetikliyor. Astım iltihabi olmayan bir enflamasyon ve pek çok sebeple tepkin ortaya çıkabiliyor. Konutta oturulan odada çamaşır kurutmamak ve çamaşırları polenlerin yoğun olduğu saatlerde dışarı asmamak da ehemmiyetli” diyor.

YEMEK KOKUSU VE YEMEK BUHARI

Yemek pişirirken konute dağılan koku ya da buğu astım hastalığını hakimiyetsizleştirip şikayetlere yol açabiliyor. Bu sebeple yemek pişirilen etrafın havalandırılması çok ehemmiyetli. Solunum yolu duyarlı olan bireyler buğuya ve baskın kokuya maruz kaldıkları zaman havayollarında reaktif farklılıklar olmaya başlıyor, bronşlar şişip ödemleniyor, balgam imali başlıyor, solunum yolları daralarak bireyde soluk darlığı, göğüste baskı hissi ve öksürük ortaya çıkıyor. Mutfakta yemek pişirirken kesinlikle etrafı havalandırın ya da aspiratörü çalıştırın.

SİGARA

İnsan sıhhati için en ehemmiyetli tehdit unsuru olan sigara, astım hastaları için de çok ehemmiyetli bir tetik unsuru. Astım hastalarının değil sigara kullanmak, dumanına dahi maruz kalmaması kritik ehemmiyet taşıyor. Aksi halde pek çok astım hastasında ağır astım krizine neden olabiliyor.

ODADA TOZ BARINDIRAN EŞYA VE HALI

Gerek konutde gerekse işyerlerinde mkonutcut olan halılar özellikle alerjik bünyeli bireyler ve astım hastaları için tehdit oluşturuyor. Halılar, kadife perdeler, eşyaların üzerinde mite denilen üryan gözle görülemeyen canlılar, tüylü pelüş oyuncaklar birer ehemmiyetli tehlike unsuru. Muhtemelse haftada bir yıkanan elyaf yorgan ve yatak malzemeleri kullanılmalı. Odada fazla eşyadan kaçınılmalı.

FAST FOOD VE KATKI MALZEMELİ BESİNLER

Beslenme astım hastalığında çok ehemmiyetli. Günümüzde fast food ve dışarıda hakimiyetsiz yağlı beslenmelerin çoğalması sebebiyle reflü şikayetlerinde çoğalış yaşanıyor. Reflü ise öksürüğü tetikliyor. Katkı maddeli, şekerli besinler, gazlı meşrubatlar astım hastalarının şikayetlerinin çoğalmasına neden oluyor.

STRES, AĞLAMA HATTA GÜLME!

Doç. Dr. Hacer Kuzu Okur “Yapılan bilimsel çalışmalar stresin astım hastalarında şikayetlerin daha da çoğalmasına neden olduğunu ortaya koyuyor. Nasıl ısı farkıyla bronşlardaki farklılıkları kolluyorsak, stres de astım hastalarının bronşlarında şişmelere, kasılmalara neden oluyor” diyor.

ASTIMDA ‘BİREYE ÖZEL’ REHABİLİTASYON!

Astım hastalığı bireyden bireye tesirlerini değişik biçimlerde gösteriyor. Doç. Dr. Hacer Kuzu Okur “Zira her hastanın astımını tetikleyen unsur değişik olabiliyor. Misalin bir şahıs ağlarken astım krizine girebilirken öbürü gülerken, bir başkası efor yaparken, öbürü soğuktan astım krizine girebiliyor. İstiyoruz ki bireyler kendilerini çok iyi tanısınlar ve kendilerinde astımı nelerin tetiklediği mevzusunda bilinçlensinler, temkin alsınlar.

Biz de rehabilitasyonlarımızı bireye özel yapıyoruz. Emelimiz astım hastasına hiç astım olmamış bir insan konforunda yaşam sürdürebilmek. Bunu ilaçlı yapabildiğimiz gibi belirli hakimiyetlerle ilaçsız da sağlayabiliyoruz” diyor. Hastaların ilaçları da hekim hakimiyetinde almaları gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Hacer Kuzu Okur, bazı ilaçların başlı başına astımı tetikleyebildiğine dikkat sürüklüyor.

Bir cevap yazın